Fərdi evin qazlaşdırılması isitmə, yemək bişirmə və isti su təminatı üçün rahat və səmərəli enerji mənbəyidir. Lakin qazın evə qoşulması yüksək riskli iş olduğundan, layihələndirmədən quraşdırmaya və sonrakı istismara qədər bütün mərhələlərdə təhlükəsizlik əsas prioritet olmalıdır.

Normativ tələblərə əməl edilməməsi qaz sızmasına, yanğına və hətta partlayışa səbəb ola bilər. Buna görə qaz sisteminin layihələndirilməsi, quraşdırılması və texniki xidməti yalnız müvafiq ixtisasa malik mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilməlidir.

1. Normativ tələblər və qanunvericilik

Fərdi evdə qaz təchizatının təhlükəsizliyi qaz sistemlərinin layihələndirilməsi, quraşdırılması, sınaqdan keçirilməsi və istismarı ilə bağlı müxtəlif normativ tələblərlə tənzimlənir.

Əsas diqqət aşağıdakı məsələlərə yönəldilir:

• qaz xətlərinin düzgün layihələndirilməsi və çəkilməsi;
• istifadə olunan boru və avadanlıqların uyğunluğu;
• qaz cihazlarının təhlükəsiz yerləşdirilməsi;
• boru birləşmələrinin hermetikliyi;
• havalandırma və tüstüçıxarma sistemlərinin düzgün təşkili;
• qaz sisteminin sınaqdan keçirilməsi və istismara verilməsi;
• müntəzəm texniki xidmət.

Qazlaşdırma layihəsi hazırlanarkən obyektin xüsusiyyətləri və qüvvədə olan yerli normativ tələblər nəzərə alınmalıdır.

2. Lazımi sənədlərin hazırlanması

Qazın fərdi evə qoşulmasından əvvəl tələb olunan texniki və icazə sənədləri hazırlanmalıdır.

Ümumiyyətlə prosesə aşağıdakılar daxildir:

1. Texniki şərtlərin alınması – qaz təchizatı və ya qazpaylayıcı təşkilat tərəfindən verilən texniki tələblər.
2. Qazlaşdırma layihəsinin hazırlanması – evin xüsusiyyətləri, qaz cihazlarının sayı və yerləşməsi nəzərə alınmaqla hazırlanır.
3. Qaz təchizatı və texniki xidmət üzrə müqavilələrin rəsmiləşdirilməsi.
4. Quraşdırılmış sistemin yoxlanılması və qəbul sənədlərinin hazırlanması.

Tələb olunan sənədlər ölkə, şəhər və qazpaylayıcı qurumun qaydalarından asılı olaraq dəyişə bilər.

3. Qaz avadanlığının seçilməsi və quraşdırılması

Qaz avadanlığının düzgün seçilməsi və peşəkar şəkildə quraşdırılması sistemin təhlükəsizliyi və uzunmüddətli istifadəsi üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Qaz avadanlığı seçilərkən nələr nəzərə alınmalıdır?

• Qazın növü: təbii qaz və ya mayeləşdirilmiş qaz üçün uyğun avadanlıq seçilməlidir.
• Güc: avadanlığın gücü evin sahəsinə və qaz istehlakına uyğun olmalıdır.
• Enerji səmərəliliyi: müasir qazan və su qızdırıcılarının səmərəlilik göstəriciləri fərqlənir.
• Təhlükəsizlik sistemləri: qaz nəzarəti, həddindən artıq qızmadan qorunma və avtomatik söndürmə kimi funksiyalar mühüm üstünlüklərdir.

Əsas qaz avadanlıqları

• qaz qazanları;
• qaz plitələri və sobalar;
• su qızdırıcıları;
• digər məişət və kommersiya təyinatlı qaz cihazları.

Qaz avadanlığının quraşdırılması mərhələləri

1. Layihənin hazırlanması;
2. Qaz borularının çəkilməsi;
3. Qaz cihazlarının qaz xəttinə qoşulması;
4. Sistem və birləşmələrin hermetikliyinin yoxlanılması;
5. Avadanlığın sınaqdan keçirilməsi;
6. Sənədləşmə və istismara verilmə.

Qaz avadanlığının özbaşına quraşdırılması və qaz xəttinin konstruksiyasının dəyişdirilməsi təhlükəlidir.

4. Havalandırma və tüstüçıxarma sistemi

Qaz cihazlarının təhlükəsiz işləməsi üçün düzgün havalandırma və tüstüçıxarma sistemi vacibdir.

Qaz cihazlarının quraşdırıldığı otaqda yanma prosesi üçün kifayət qədər hava təmin edilməlidir. Havalandırma kanalları daim işlək vəziyyətdə olmalı və onların qarşısı bağlanmamalıdır.

Qaz qazanları və digər yanma məhsulları yaradan cihazlar üçün tüstüçıxarma sistemi də düzgün təşkil edilməlidir. Baca kanalları mütəmadi olaraq yoxlanmalı, tıxanmalar və zədələnmələr aradan qaldırılmalıdır.

Düzgün təşkil edilməmiş havalandırma və tüstüçıxarma sistemi dəm qazının otaqda toplanmasına və ciddi təhlükə yaranmasına səbəb ola bilər.

5. Qazın evə qoşulması prosesi

Fərdi evin qaz təchizatı sisteminə qoşulması bir neçə əsas mərhələdən ibarətdir.

Əsas mərhələlər:

1. Texniki şərtlərin alınması
Qazpaylayıcı qurumdan qoşulma imkanları və texniki tələblər müəyyən edilir.

2. Layihənin hazırlanması
Qaz xəttinin marşrutu, boruların diametri, qaz cihazlarının yerləşməsi və təhlükəsizlik tədbirləri layihədə göstərilir.

3. Qaz xəttinin quraşdırılması
Boru xətləri və avadanlıqlar təsdiq edilmiş layihəyə və qüvvədə olan tələblərə uyğun quraşdırılır.

4. Qaz cihazlarının qoşulması
Qazan, plitə, su qızdırıcısı və digər cihazlar müvafiq qaydalara uyğun şəkildə sistemə qoşulur.

5. Sınaq və yoxlama
Boru kəmərinin hermetikliyi, birləşmələr və avadanlıqların işlək vəziyyəti yoxlanılır.

6. Qazın verilməsi və istismara qəbul
Bütün tələblər yerinə yetirildikdən və sistem qəbul edildikdən sonra qaz təchizatı həyata keçirilir.

6. Qaz sisteminin təhlükəsiz istismarı

Qaz sistemindən düzgün istifadə ev sakinlərinin təhlükəsizliyi üçün vacibdir.

• Qaz cihazlarına mütəmadi texniki xidmət göstərilməlidir.
• Borular və birləşmələr vaxtaşırı yoxlanılmalıdır.
• Qaz cihazları nəzarətsiz vəziyyətdə işlək saxlanılmamalıdır.
• Qaz xəttinin quruluşu özbaşına dəyişdirilməməlidir.
• Havalandırma və baca kanallarının qarşısı bağlanmamalıdır.
• Qaz cihazlarının nasazlığı zamanı onlardan istifadə dayandırılmalıdır.
• Təmir və texniki xidmət ixtisaslı mütəxəssislər tərəfindən aparılmalıdır.

Qaz sızması zamanı nə etmək lazımdır?

Qaz qoxusu hiss etdikdə:

1. Mümkündürsə, qazın girişini bağlayın.
2. Pəncərə və qapıları açaraq otağı havalandırın.
3. Açıq alovdan istifadə etməyin.
4. Elektrik açarlarını yandırıb-söndürməyin.
5. İnsanları təhlükəli ərazidən uzaqlaşdırın.
6. Təhlükəsiz məsafəyə çıxdıqdan sonra yerli qəza xidmətinə müraciət edin.
7. Mütəxəssislər icazə verməyənədək binaya qayıtmayın.

Qaz sızması zamanı təhlükəli zonada telefon, elektrik cihazı və ya hər hansı qığılcım mənbəyindən istifadə etmək olmaz.

Nəticə

Fərdi evin qaz təchizatı sisteminin təhlükəsiz qurulması layihələndirmə, quraşdırma, sınaq və istismar mərhələlərinin hər birində qaydalara riayət olunmasını tələb edir.

Düzgün seçilmiş qaz avadanlığı, keyfiyyətli qaz xətti, effektiv havalandırma və tüstüçıxarma sistemi, həmçinin müntəzəm texniki xidmət təhlükəsiz və etibarlı qaz təchizatının əsasını təşkil edir.

Qaz xəttinin çəkilməsi və qaz avadanlıqlarının qoşulması ixtisaslı və səlahiyyətli mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilməlidir.